Czy oboje narzeczeni muszą być obecni przy składaniu zapewnienia?

Tak, co do zasady oboje narzeczeni muszą stawić się osobiście przed kierownikiem USC, aby złożyć zapewnienie o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa. Wyjątkowo, jeżeli jedna ze stron nie może się stawić z powodu choroby lub innej ważnej przyczyny niemożliwej do przezwyciężenia, kierownik USC może przyjąć zapewnienie w miejscu pobytu tej osoby (np. w szpitalu). Zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika jest możliwe tylko za zgodą sądu, z ważnych powodów — np. gdy jedna ze stron przebywa za granicą.

Jak długo ważne jest zapewnienie o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa?

Zapewnienie zachowuje ważność przez 6 miesięcy od daty jego złożenia. Jeśli w tym czasie nie dojdzie do zawarcia małżeństwa, procedurę trzeba rozpocząć od nowa — oboje narzeczeni muszą ponownie stawić się w USC i złożyć nowe zapewnienie.

Czy można wziąć ślub cywilny w innym mieście niż miejsce zamieszkania?

Tak. Polskie prawo nie wymaga, aby ślub odbywał się w USC właściwym dla miejsca zameldowania lub zamieszkania. Zapewnienie można złożyć w dowolnym USC w Polsce, a ceremonia odbywa się przed kierownikiem tego samego urzędu lub — za jego zgodą — przed kierownikiem innego USC. To duże ułatwienie dla par, które chcą wziąć ślub w konkretnym mieście, np. w miejscu urodzenia czy w miejscowości wypoczynkowej.

Co się dzieje, jeśli jedno z narzeczonych jest cudzoziemcem?

Cudzoziemiec chcący zawrzeć małżeństwo w Polsce musi co do zasady przedstawić zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa, wydane przez właściwy organ jego kraju ojczystego. Jeżeli uzyskanie takiego dokumentu jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, cudzoziemiec może wystąpić do polskiego sądu rejonowego o zwolnienie z tego obowiązku. Warto zająć się tą kwestią z wyprzedzeniem — procedury sądowe mogą trwać kilka tygodni lub miesięcy. Szczegóły najlepiej omówić bezpośrednio z wybranym USC.

Czy ślub cywilny można połączyć ze ślubem kościelnym (tzw. konkordatowym)?

Tak. Tzw. małżeństwo konkordatowe to zawarcie małżeństwa wyznaniowego, które wywołuje jednocześnie skutki cywilne. W praktyce ceremonia odbywa się w kościele, a duchowny przekazuje dokumenty do USC. W takim przypadku para nie organizuje oddzielnej ceremonii w urzędzie — ale nadal musi wcześniej złożyć w USC wymagane dokumenty i zapewnienie. To odrębna procedura opisana w art. 1 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz w umowie między Polską a Stolicą Apostolską.

Jak wziąć ślub cywilny — formalności krok po kroku?

Szczegółowe wyjaśnienie

Ślub cywilny to zawarcie małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego (USC). Małżeństwo powstaje z chwilą złożenia przez oboje narzeczonych zgodnych oświadczeń woli — i to właśnie ten moment, a nie żadne późniejsze czynności administracyjne, decyduje o jego zaistnieniu w świetle prawa. Ceremonia może odbyć się w sali urzędu lub — za dodatkową opłatą — w wybranym przez parę miejscu poza siedzibą USC, o ile kierownik wyrazi na to zgodę.

Kto może wziąć ślub cywilny w Polsce?

Małżeństwo może zawrzeć osoba, która:

ukończyła 18 lat (sąd rodzinny może zezwolić na zawarcie małżeństwa przez kobietę po ukończeniu 16 lat w szczególnych okolicznościach — art. 10 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego),
nie pozostaje już w związku małżeńskim,
nie jest ubezwłasnowolniona całkowicie,
nie jest spokrewniona z przyszłym małżonkiem w linii prostej ani rodzeństwem,
nie pozostaje w stosunku przysposobienia z przyszłym małżonkiem (chyba że sąd zezwoli).

Cudzoziemscy narzeczeni muszą dodatkowo przedstawić zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa, wydane przez właściwy organ swojego kraju lub — jeśli jego uzyskanie jest niemożliwe — uzyskać zwolnienie z tego obowiązku na drodze sądowej. Warto też pamiętać, że formalności małżeńskie to nie tylko ślub — jeśli związek się nie utrzyma, procedurę jego zakończenia opisujemy w artykule jak uzyskać rozwód — od czego zacząć.

Jakie dokumenty są potrzebne?

Oboje narzeczeni powinni przygotować:

Dokument tożsamości — dowód osobisty lub paszport (do wglądu).
Zapewnienie o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa — składa się je osobiście przed kierownikiem USC; nie przynosi się go z domu, wypełnia się na miejscu.
Pisemne zapewnienie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Dodatkowo, w zależności od sytuacji życiowej, mogą być potrzebne:

Prawomocny wyrok rozwodowy — jeśli jedna ze stron była wcześniej w związku małżeńskim zakończonym rozwodem.
Akt zgonu poprzedniego małżonka — w przypadku wdowca lub wdowy.
Zezwolenie sądu — jeśli narzeczona nie ukończyła 18 lat.
Zaświadczenie o zdolności prawnej — dla cudzoziemców.

Osoby urodzone za granicą lub posiadające zagraniczne akty stanu cywilnego powinny skontaktować się z USC z wyprzedzeniem, ponieważ procedura transkrypcji (przeniesienia) zagranicznych dokumentów do polskiego rejestru może potrwać kilka tygodni.

Gdzie złożyć dokumenty?

Wizyty składa się w dowolnym urzędzie stanu cywilnego na terenie Polski — nie ma obowiązku wybierania USC właściwego dla miejsca zamieszkania. Ceremonię można jednak przeprowadzić wyłącznie przed kierownikiem tego USC, w którym złożono zapewnienie, albo przed kierownikiem innego USC za jego zgodą.

Krok po kroku

Krok 1 — Wybierz urząd i umów wizytę Zadzwoń lub skorzystaj z elektronicznego systemu rezerwacji wizyt właściwego urzędu miasta lub gminy. Warto to zrobić z wyprzedzeniem co najmniej 2–3 miesięcy, szczególnie jeśli planujesz ślub w popularnym terminie (np. sobota w czerwcu lub sierpniu).

Krok 2 — Złóż zapewnienie Oboje narzeczeni stawiają się osobiście w USC i składają zapewnienie o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa. Kierownik USC sprawdza tożsamość i poucza o przepisach. Zapewnienie traci ważność po 6 miesiącach.

Krok 3 — Ustal termin ślubu Ceremonia może odbyć się najwcześniej po upływie miesiąca od złożenia zapewnienia (art. 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Kierownik USC może skrócić ten termin wyłącznie z ważnych powodów — np. ciąży lub poważnej choroby jednej ze stron.

Krok 4 — Ceremonia zawarcia małżeństwa W wyznaczonym dniu oboje narzeczeni stawiają się w USC wraz z dwoma pełnoletnimi świadkami (ze swoimi dowodami osobistymi). Kierownik USC odbiera zgodne oświadczenia woli i ogłasza zawarcie małżeństwa. W tym momencie małżeństwo zostaje zawarte.

Krok 5 — Odbiór dokumentów Po ceremonii para otrzymuje (lub odbiera w późniejszym terminie) odpis skrócony aktu małżeństwa. Jeden egzemplarz jest dołączany do akt, kolejne można zamówić odpłatnie.

Ile to kosztuje?

Czynność	Opłata
Złożenie zapewnienia	bezpłatne
Sporządzenie aktu małżeństwa	84 zł (opłata skarbowa)
Pierwszy i każdy kolejny odpis skrócony aktu małżeństwa	22 zł
Odpis zupełny aktu małżeństwa	33 zł
Ślub poza siedzibą USC (w plenerze, pałacu itp.)	dodatkowe 1 000 zł — opłata za udzielenie ślubu poza urzędem

Opłatę skarbową wnosi się na rachunek bankowy urzędu miasta lub gminy właściwego dla USC, w którym składamy dokumenty. Numer konta znajdziesz na stronie internetowej danego urzędu.

Ślub w plenerze lub innym miejscu

Od nowelizacji przepisów możliwe jest zawarcie małżeństwa poza lokalem USC — w ogrodzie, zamku, restauracji czy na plaży. Warunkiem jest zgoda kierownika USC oraz zapewnienie, że miejsce ceremonii odpowiada powadze aktu. Za tę usługę pobierana jest dodatkowa opłata w wysokości 1 000 zł. Szczegóły ustal bezpośrednio z wybranym urzędem, ponieważ zasady mogą się różnić w zależności od gminy.

Zmiana nazwiska po ślubie

Podczas składania zapewnienia (lub najpóźniej bezpośrednio po ceremonii) małżonkowie mogą oświadczyć, jakie nazwisko będą nosić po ślubie. Możliwe opcje to: zachowanie dotychczasowego nazwiska, przyjęcie nazwiska współmałżonka lub połączenie obu nazwisk (maksymalnie dwuczłonowe). Zmiana nazwiska wynikająca z zawarcia małżeństwa nie wymaga osobnego postępowania administracyjnego — jest rejestrowana automatycznie w akcie małżeństwa.

Pamiętaj jednak, że po ślubie musisz wymienić dowód osobisty — masz na to do 3 miesięcy od daty zawarcia małżeństwa (jeśli zmieniłeś nazwisko, adres lub inne dane). Wniosek o nowy dowód składa się bezpłatnie przez stronę obywatel.gov.pl lub w swoim urzędzie gminy. Jeśli zastanawiasz się nad tą samą kwestią w odwrotnej sytuacji, sprawdź, jak zmienić nazwisko po rozwodzie.

Podstawa prawna

Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59 z późn. zm.) — art. 1–16 (przesłanki i forma zawarcia małżeństwa): isap.sejm.gov.pl
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego z dnia 28 listopada 2014 r. (Dz.U. 2014 poz. 1741 z późn. zm.) — art. 76–89 (procedura w USC): isap.sejm.gov.pl
Ustawa o opłacie skarbowej z dnia 16 listopada 2006 r. (Dz.U. 2006 nr 225 poz. 1635 z późn. zm.) — załącznik, część II: isap.sejm.gov.pl

Aktualne informacje i formularze znajdziesz też na stronie gov.pl/web/gov/zawarcie-malzenstwa.

Kiedy ostatnio sprawdzaliśmy?

Artykuł opracowano na podstawie przepisów aktualnych na dzień 26 lipca 2026 r. Kwoty opłat skarbowych mogą ulec zmianie — przed wizytą w USC warto zweryfikować aktualny cennik na stronie właściwego urzędu lub na gov.pl.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. 2014 poz. 1741 z późn. zm.), art. 76–89; Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59 z późn. zm.), art. 1–16; Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. 2006 nr 225 poz. 1635 z późn. zm.), załącznik część II.